الشيخ عباس القمي
155
وقايع الأيام ( فيض العلام في عمل الشهور ووقايع الأيام ) ( فارسى )
روز شانزدهم در اين روز ، سنهء 326 ، كافى الكفاة صاحب بن عَبّاد متولد شد . « 1 » وفاتش در روز 24 صفر خواهد آمد . و در اين روز ، سنهء 454 ، وفات كرد محمد بن سلامه ، معروف به قضاعى ، فقيه شافعى ، « 2 » صاحب كتاب شهاب كه تمامش كلمات حِكْميهء رسول خدا صلى الله عليه و آله است ، به ترتيب حروف تهجى ، و سيّد اجلّ ، ضياء الدين فضل الله الراوندى كه از بزرگان علماى اماميه و از مشايخ ابن شهر آشوب است آن را شرح كرده موسوم به ضوء الشهاب « 3 » و در شرحِ « كادَ الحَسَدُ أن يَغلبَ القَدَر » قضيهء عجيبى نقل كرده است . « 4 » و در اين روز ، سنهء 529 ، هفده نفر از فدائيه در خيمهء مسترشد باللهِ عباسى ريختند
--> ( 1 ) . وفيات الأعيان ، ج 1 ، ص 231 ، ش 96 « الصاحب بن عبّاد » . وفاتش 24 صفر 385 بوده است . ( 2 ) . ابن عساكر ( تاريخ مدينة دمشق ، ج 53 ، ص 170 ) وفات او را شب هفدهم ذكر كرده است . ( 3 ) . ضوء الشهاب و همچنين شرح ديگر شهاب ، تأليف قطب الدين راوندى ، با عنوان ضياء الشهاب ، تاكنون چاپ نشدهاند . اما يكى از دوستان دانشور ما ، حضرت آقاى مهدى سليمانى آشتيانى اين دو شرح را تصحيح كرده و آمادهء چاپ دارند ( 4 ) . ملخّص آن داستان اين است : در بغداد زمان موسى الهادىِ عباسى ، مرد توانگرى بود و همسايهاى داشت كه بىنهايت بر آن توانگر حسد مىورزيد و به هر وسيلهاى كه ممكن بود متوسّل شد و بر عليه همسايه كارى نتوانست انجام دهد . تا آنكه غلامى خريد و او را تربيت نمود و فراوان به او مهربانى كرد تا آنكه غلام به حدّ رشد و جوانى رسيد و اندامش قوّت گرفت . روزى به او گفت : فرزندم من از تو خواهشى دارم انجام ده . غلام سر طاعت به زير آورد . آقا گفت : حاجت من اين است كه مرا به بام خانهء همسايه ببرى و بكشى تا او را به زندان برند و بكشند . غلام هر چه كرد آقا منصرف نشد و با غلام قرار گذاشت كه پس از مرگش آزاد باشد ( عبدِ مدبّر ) و مبلغ سه هزار مثقال نقره هم براى او تعيين نمود . چون شب آخر عمرش رسيد غلام را روى بام خانهء همسايه برد و امر كرد كه گردنش را بزند ، غلام گردن مولا را بزد و شبانه بگريخت ، روز بعد هر چه اهل خانه تفحّص كردند او را نيافتند ، آخر روز او را روى بام همسايه كشته يافتند ، همسايه را دستگير نموده و پس از كشف حال ، موسى امر كرد وى را آزاد ساختند . انتهى . ( على ابن المؤلف )